Ask at the forum if you have an Ancient or Modern Greek query!

ἕδρα

Τὰ πάντα ῥεῖ καὶ οὐδὲν μένει -> Everything flows and nothing stands still
Heraclitus
Click links below for lookup in third sources:
Full diacritics: ἕδρα Medium diacritics: ἕδρα Low diacritics: έδρα Capitals: ΕΔΡΑ
Transliteration A: hédra Transliteration B: hedra Transliteration C: edra Beta Code: e(/dra

English (LSJ)

Ep. and Ion. ἕδρη, ἡ: (ἕδος): I sitting-place: 1 seat, chair, stool, bench, Il.19.77, Od.3.7; ἀγοραί τε καὶ ἕδραι 8.16, cf. 3.31; seat of honour, περὶ μέν σε τίον . . ἕδρῃ τε κρέασίν τε Il.8.162, 12.311; ἕδραις γεραίρειν τινά X.Cyr.8.1.39; τιμίαν ἕ. ἔχειν A.Eu.855; throne, ἐκβαλεῖν ἕδρας Κρόνον Id.Pr.203; θακεῖν παγκρατεῖς ἕ. to sit on an almighty throne, ib.391, cf. Pers.466. 2 seat, abode, freq. in pl., Pi.O.7.76, P.11.63, etc.; esp. of the gods, sanctuary, temple, Id.I.7(6).44, A.Ag.596, etc.; also νέοικος ἕ. station for ships, Pi.O.5.8; ναύλοχοι ἕδραι S.Aj.460: periphr., ἕδραισι Θεράπνας Pi.P.11.63; Παρνησοῦ ἕδραι A.Eu.11, cf. E.Tr.557 (lyr.); βλεφάρων ἕ. the eye, Id.Rh. 8 (anap.); ὄμματος ἕ. ib.554 (lyr.). 3 seat or place of anything, ἐξ ἕδρας out of its right place, Id.Ba.928, cf. Plu.Fab.3; καταναγκάσαι ἐς ἕδρην Hp.Mochl.38; ὁ ἥλιος ἐκλιπὼν τὴν ἕ. Hdt.7.37; τὴν τοῦ ἥπατος ἕ., σπλάγχνου, etc., Pl.Ti.67b, 72c, etc.; ἐκ τῆς ἕ. ὠθεῖν ib.79b; ἔχειν ἕδραν to keep its place, Arist.Mete.356a4; μεταθέσεις ἐξ ἕδρας ἀτόμων Epicur.Fr.61; ἕδραν στρέφειν to wriggle, Thphr.Char.27.14; στοὰν εἰς τὴν ἀρχαίαν ἕ. ἐπαναγαγεῖν D.C.57.21; base, Plu.Demetr.21: metaph. in Rhet., D.H.Dem.31, etc.; of a plant, Gp.5.9.9. 4 ἡ ἕ. τοῦ ἵππου the back of the horse, on which the rider sits, X.Eq.5.5, 12.9, Eq. Mag.4.1. 5 in pl., quarters of the sky in which omens appear, A.Ag.118 (lyr.), E.HF596. 6 seat of a physiological process, ἕ. ἀναθρέψεως Gal.18(2).105. II sitting, esp. of suppliants, ἕδραν ἔχειν προστρόπαιον A.Eu.41, cf. S.OT13, OC112. 2 sitting still, Hp.Aër.20: hence, inactivity, delay, περιημέκτεε τῇ ἕδρῃ Hdt.9.41; ἀχθομένων τῇ ἕ. Th.5.7; οὐχ ἕδρας ἀκμή S.Aj.811; οὐχ ἕδρας ἀγών E.Or.1291; οὐχ ἕδρας ἔργον B.Fr.11; also οἰκίης ἕδρῃ sitting at home, Herod.4.92. 3 position, γονυπετεῖς ἕδραι kneeling, E.Ph.293 (lyr.); βέλεος ἕδρη place occupied by a weapon which fixes itself in the skull, Hp.VC7. 4 sitting, session of a council, etc., εὐθὺς ἐξ ἕδρας when he rose from the sitting, S.Aj.780 (but ἐξ ἕδρας ἀνίσταται ib.788, means from quietude); ἕδραν ποιεῖν to hold a sitting, And.1.111, cf.IG12.110.41. III seat, breech, fundament, Hdt.2.87, Hp. Aph.5.22, Ar.Th.133, etc.; of birds and animals, rump, Arist.HA 633b8, Simon Eq.9, etc. IV Geom., face of a regular solid, Theol.Ar.37.

* Abbreviations: ALL | General | Authors & Works

German (Pape)

[Seite 716] ἡ, = ἕδος, in Prosa das gebräuchlichere Wort; 1) Alles worauf man sitzt, Stuhl, Sessel, Bank, Il. 19, 77 Od. 3, 7 u. sonst; auch der Plag, wo man sitzt, τίειν τινὰ ἕδρᾳ, Einen durch einen Ehrenplatz auszeichnen, Il. 8, 161. 12, 311; τιμίαν ἕδραν ἔχειν Aesch. Eum. 817; τιμαῖς, δώροις, ἀρχαῖς, ἕδραις γεραίρειν τινα, Xen. Cyr. 8, 1, 39; ἕδρης εἴκειν τινί Phocyl. 208; der Thron, ἐκβαλεῖν ἕδρης Κρόνον Aesch. Prom. 201; ἕδραν ἔχειν, seinen Sitz haben, sitzen, ἐπ' ὀμφαλῷ Eum. 41; ἐκ τῆσδ' ἕδρας ἔξελθε Soph. O. C. 36; ἐξ ἕδρας ἀνιστάναι, von seinem Sitz aufstehen heißen, Ai. 775; ἐκ τῆς ἕδρας ὠθεῖν Plat. Tim. 79 b; übh. = Ort, ἡ τοῦ ἥπατος ἕδρα, der Sitz der Leher, 67 b. Bei den Aerzten der Sitz einer Krankheit. – Bes. in den Tempeln der Götter; χαλκόπεδος θεῶν ἕδρα Pind. I. 6, 44; ἐν θεῶν ἕδραις Aesch. Ag. 582 Suppl. 408, die 469 geradezu βωμοί heißen. – 2) Alles, worauf Etwas sitzt, ruht, Grundlage, Basis, Plut. Demetr. 21 u. a. Sp.; ἕδραν στρέφειν τινί, Einem die Grundlage entziehen, ihm ein Bein unterschlagen, Theophr. Char. 27. – 3) das Gefäß, der Hintere, Her. 2, 87; Hippocr. u. A. Auch der Nachtstuhl u. der Stuhlgang, Medic. – 4) das Sitzen, die Sitzung; Od. 3, 31. 8, 16; ἕδρας θοάζειν Soph. O. R. 2; ἕδραν ποιεῖν, Sitzung halten, Andoc. 1, 111; Dio Cass. oft von Senatssitzungen. – 5) das Zaudern, Verweilen, Her. 9, 41 Thuc. 5, 7; οὐχ ἕδρας ἔργον οὐδ' ἀμβολᾶς Bacchyl. bei Ath. XIV, 631 c; οὐχ ἕδρας ἀκμή Soph. Ai. 798; vgl. Eur. Or. 1241.

Greek (Liddell-Scott)

ἕδρα: Ἐπ. καὶ Ἰων. ἕδρη, ἡ, (ἕδος): Ι. μέρος ἔνθα κάθηταί τις: 1) θρόνος, κάθισμα, Ἰλ. Τ. 77, Ὀδ. Γ. 7· ἀγοραί τε καὶ ἕδραι (ἀλλ’ ὁ Σχολ. ἑρμηνεύει ἐνταῦθα «ἐκκλησίαι καὶ συνέδρια») Ὀδ. Θ. 16, πρβλ. Γ. 31· κάθισμα τιμῆς, πρωτοκαθεδρία, περὶ μέν σε τίον... ἕδρῃ τε κρέασίν τε Ἰλ. Θ. 162., Μ. 311· οὕτως, ἕδραις γεραίρειν τινὰ Ξεν. Κύρ. 8. 1, 59· τιμίαν ἕδραν ἔχειν Αἰσχύλ. Εὐμ. 854· ἀρχή, ἐξουσία, θρόνος, ἐκβαλεῖν ἕδρας Κρόνον ὁ αὐτ. Πρ. 201· θακεῖν παγκρατεῖς ἕδρας, καθῆσθαι ἐπὶ παντοδυνάμου θρόνου, αὐτόθι 389, πρβλ. Πέρσ. 466. 2) οἰκητήριον, συχνὸν κατὰ πληθ., Πινδ. Ο. 7. 140, Π. 11. 95, κτλ.· μάλιστα ὡς οἰκητήριον θεῶν, ἱερόν, ναός, Πίνδ. Ι. 7. (6). 61, Αἰσχύλ. Ἀγ. 596, κτλ.· πρβλ. ἕδος· - νέοικον ἕδραν, νεωστὶ συνοικισθεῖσαν πόλιν, λέγει δὲ τὴν Καμαρῖναν ἢ Καμάριναν πόλιν τῆς Σικελίας, Πίνδ. Ο. 5. 19· ναύλοχοι ἕδραι, τὸ μέρος ἔνθα ναυλοχοῦσι νῆες, Σοφ. Αἴ. 460· περιφρ., Παρνησοῦ ἕδραι ἀντὶ Παρνησός, Αἰσχύλ. Εὐμ. 11, πρβλ. Εὐρ. Τρῳ 557· βλεφάρων ἕδρα, ὁ ὀφθαλμός, Εὐρ. Ρῆσ. 8· ὄμματος ἕ. 554. 3) τὸ μέρος ἢ ὁ τόπος πράγματός τινος, ἐξ ἕδρας, ἕξω τῆς θέσεώς του, Εὐρ. Βάκχ. 928· τὴν τοῦ ἥπατος ἕδραν, τοῦ σπλάγχνου, κτλ., Πλάτ. Τίμ. 67Β, 72C, κτλ.· ἐκ τῆς ἕδρας ὠθεῖν αὐτόθι 79Β· ἔχειν ἕδραν, τηρεῖν τὴν θέσιν αὑτοῦ, Ἀριστ. Μετεωρ. 2. 2, 20· ἕδραν στρέφειν, λυγίζεσθαι ὥσπερ οἱ παλαισταί, Θεοφρ. Χαρ. 27· ἴδε ἑδροστρόφος: - πυθμήν, θεμέλιον, βάσις, Πλούτ. Δημήτρ. 21. 4) ἡ ἕδρα τοῦ ἵππου, ἡ ῥάχις, δηλ. τὸ μέρος ἐφ’ οὗ κάθηται ὁ ἱππεύς, Ξεν. Ἱππ. 5. 5., 12. 9, Ἱππαρχ. 4, 1· πρβλ. ἑδραῖος 1. 2. 5) ἕδραι, τὰ μέρη τοῦ ὁρίζοντος, ἐν οἷς ἀναφαίνονται οἰωνοί, Αἰσχύλ. Ἀγ. 117 (ἔνθα ἴδε, Ἕρμανν.), Εὐρ. Ἡρ. Μαιν. 596· πρβλ. Ἡρόδ. 7. 37, ὁ ἥλιος ἐκλιπὼν τὴν... ἕδρην. 6) τὸ μέρος τοῦ σώματος ἔνθα ἑδράζεται πάθος τι, Ἰατρ. ΙΙ. τὸ καθῆσθαι, τὸ νὰ κάθηταί τις, ἕδραν ἔχειν, καθῆσθαι, Αἰσχύλ. Εὐμ. 41· ἐπὶ ἱκετῶν, Σοφ. Ο. Τ. 13 (πρβλ. θοάζω), Ο. Κ. 112. 2) ἕδραν ἔχειν = καθῆσθαι, Ἱππ. π. Ἀέρ. 292· ἐντεῦθεν, ἀπραξία, ἀδράνεια, βραδύτης, χρονοτριβή, ὡς τὸ ἕδος ΙΙ, περιημέκτεε τῇ ἕδρῃ Ἡρόδ. 9. 41· ἀχθομένων τῇ ἕδρᾳ Θουκ. 5. 7· οὐχ ἕδρας ἀκμὴ Σοφ. Αἴ. 811· οὐχ ἕδρας ἔργον οὐδ’ ἀμβολᾶς Βακχυλ. Ἀποσπ. 15 23· οὐκ ἔργον ἕδρας Εὐρ. Ὀρ. 1291. 3) ἐπὶ στάσεως, γονυπετεῖς ἕδραι, γονάτισμα, Εὐρ. Φοίν. 293· βέλειος ἕδρη, τὸ μέρος ἔνθα τὸ βέλος ἐμπήγνυται εἰς τὸ ὀστοῦν ἀποτελοῦν ὁμαλὴν ὀπὴν ἄνευ ῥηγμάτων, Ἱππ. π. τῶν ἐν Κεφ. Τρωμ. 900. 4) ἡ συνεδρία συμβουλίου τινὸς ἢ σωματείου, κτλ., εὐθὺς ἐξ ἕδρας, εὐθὺς ἐγερθεὶς ἐκ τῆς συνεδρίας, Σοφ. Αἴ. 780, πρβλ. 749, (ἀλλὰ τί μ’ αὖ... ἐξ ἕδρας ἀνίστατε; πρὸς τί πάλιν... ταράσσετε τὴν ἡσυχίαν μου; αὐτόθι 788)· ἕδραν ποιεῖν, ποιεῖν συνεδρίαν, Ἀνδοκ. 15. 9. ΙΙΙ. τὰ ὀπίσθια, ἡ πυγή, Ἡρόδ. 2. 87, Ἱππ. Ἀφ. 1253, κτλ.· - ἐπὶ πτηνῶν, ὁ πρωκτός, τὸ ὀρροπύγιον, Ἀριστ. Ἱστ. Ζ. 9. 49Β, ἐν τέλ.

French (Bailly abrégé)

ας (ἡ) :
I. tout objet pour s’asseoir, siège, stalle, banc ; particul.
1 siège ou place d’honneur;
2 trône;
II. p. ext. 1 siège ou place qu’on occupe ; siège ou place (d’un organe) ; en gén. place d’une chose (emplacement ou lit d’un fleuve);
2 p. ext. endroit où l’on réside, résidence, demeure ; ἕδρας σκοτίους EUR les sombres demeures (les enfers) ; Παρνησοῦ ἕδραι, p. Παρνησός ESCHL le séjour du Parnasse;
3 résidence d’un dieu, temple ; autel;
4 lieu de station pour les navires;
III. partie du corps sur laquelle on s’assied, siège, fondement ; p. anal. base (d’une machine, d’une coupe, d’une plante, etc.);
IV. action de s’asseoir ; p. suite
1 situation sédentaire ; inaction ; οὐχ ἕδρας ἀκμή SOPH il n’y a pas un instant à perdre;
2 session d’une assemblée, séance ; assemblée siégeant.
Étymologie: R. Σεδ, être assis ; v. *ἕζω.

English (Slater)

ἕδρα (ἕδραν; -αι, -αις(ι).)
   a dwelling place of gods or men. ὃν πατέρ' Ἄκρων ἐκάρυξε καὶ τὰν νέοικον ἕδραν Kamarina (O. 5.8) ἀπάτερθε δ' ἔχον ἀστέων μοίρας, κέκληνται δέ σφιν ἕδραι (Kamiros, Ialysos, Lindos) (O. 7.76) αἵτε ναίετε καλλίπωλον ἕδραν Χαρίτες Orchomenos (O. 14.2) Κρόνου παῖδας βασιλῆας ἴδον χρυσέαις ἐν ἕδραις (perhaps seats ) (P. 3.94) τὸ μὲν παρ' ἆμαρ ἕδραισι Θεράπνας, τὸ δ οἰκέοντας ἔνδον Ὀλύμπου (P. 11.63) βραχὺς ἐξικέσθαι χαλκόπεδον θεῶν ἕδραν (I. 7.44) ]ς ἕδραι θε[ Πα. 13c. 7.
   b sitting, assembly εἶδεν δ (sc. Πηλεύς) εὔκυκλον ἕδραν, τὰν οὐρανοῦ βασιλῆες πόντου τ' ἐφεζόμενοι δῶρα καὶ κράτος ἐξέφαναν (N. 4.66)

Spanish (DGE)

-ας, ἡ

• Alolema(s): ép. y jón. ἕδρη Il.8.162, 19.77, Hdt.2.87, Hp.VC 7, Colluth.51; ἔδρη Herod.4.92
A como lugar en donde
I 1asiento
a) concr. μετέειπεν ... Ἀγαμέμνων αὐτόθεν ἐξ ἕδρης Agamenón habló desde su propio asiento, Il.19.77, ἐξ ἕδρας ἀνίστατε S.Ai.788, cf. 780
asiento corrido, escaño para actos públicos ἐννέα δ' ἕδραι ἔσαν, πεντηκόσιοι δ' ἐν ἑκάστῃ Od.3.7, ἔμπληντο βροτῶν ἀγοραί τε καὶ ἕδραι Od.8.16, cf. 3.31
como mueble τὰν ἕδραν δ' ἐκύλισεν ὑπὲκ ποδός hizo rodar el escabel de debajo de sus pies para ahorcarse, Theoc.23.52;
b) implicando un rasgo de respeto asiento de honor, solio, trono περὶ μέν σε τίον ... ἕδρῃ Il.8.162, cf. 12.311, Ξέρξης ... ἕδραν γὰρ εἶχε παντὸς εὐαγῆ στρατοῦ, ὑψηλὸν ὄχθον A.Pers.466, τούτους ... ἕδραις καὶ πάσαις τιμαῖς ἐγέραιρεν X.Cyr.8.1.39, cf. Hsch.s.u. ἕδρῃ.
2 sede de un dios o un héroe σὺ (las Erinis) τιμίαν ἕδραν ἔχουσα A.Eu.855, οἳ μὲν θέλοντες ἐκβαλεῖν ἕδρας Κρόνον A.Pr.203, παγκρατεῖς ἕδραι del trono de Zeus, A.Pr.389, σοὶ μὲν ἕ. θείοισι μετ' ἀνδράσι Theoc.Ep.7.3
de enterramientos σὺ θάσσεις τάσδε τυμβήρεις ἕδρας de la tumba de Proteo, A.Fr.157a (= Ar.Th.899), τάφου τοῦδ' εἰς ἕδρας ἐγὼ πάλιν στείχω E.Hel.528, cf. 797, 1178.
II arq. y mec.
1 base, soporte de una máquina de asalto τετράγωνος Plu.Demetr.21, de un templo ἕδρη μεγάλη ... ἐπὶ τῆς ὁ νηὸς ἐπικέαται Luc.Syr.D.30, cf. Gr.Naz.M.35.1037B, de una ofrenda monumental ἡ ... τοῦ κρατῆρος ἕ. καὶ βάσις Plu.2.486a, cf. Paus.10.16.2, de un monumento funerar. τὸ ἔργον ἀπὸ ἕδρας ἕως τοῦ ἐπάνω θόλου ... ἀνα[σ] τήσαντες MAMA 8.375.4 (Frigia)
fig. cimiento, fundamento σὺ γὰρ εἶ, κύριε, ... ἡ ἕ. τῶν αἰώνων pues tú, Señor, eres el fundamento de los eones, A.Io.109.13.
2 lecho, paramento, superficie inferior o superior de un sillar IG 13.476.9 (V a.C.), θήσει λίθους ... πρὸς ἀλλήλους ἁρμόττοντας καὶ εἰς ἕδραν ἀσκάστους IOropos 292.13, cf. 21 (IV a.C.)
gener. lecho superior τὰς ἕδρας καὶ τὰς ἐφέδρας θήσει ἀστραφεῖς καὶ ἁρμοττούσας ὅλας IG 22.1671.47 (Eleusis IV a.C.), τιθέναι δὲ τοὺς λίθους ἕδραν ποιοῦντα IOropos 290.62 (IV a.C.), ξύσας ὀρθὸν πρὸς διαβήτην πρὸς τοῦ κειμένου θεμελίο[υ] τὴν ἕδραν SEG 31.801A.20 (Lesbos IV a.C.)
tb. lecho inferior, sobrelecho καθιεῖ εἰς ἕδραν ὁμοίως πανταχῇ IG 22.1678a.5 (IV a.C.), cf. ID 104-4.aA.5 (IV a.C.), 505.17 (III a.C.).
III geom.
1 cara de un cuerpo geométrico Theol.Ar.37, αἱ ἕδραι τοῦ πολυέδρου Papp.354.
2 cara inferior de un cilindro, base por op. a ἔφεδρα ‘cara superior’, Hero Metr.2.2, 2.3.
IV anat. en sent. amplio y medic.
1 lugar específico, sede de un ente físico o un proceso fisiológico τὸ πλησίον ἐκ τῆς ἕδρας ὠθεῖ Pl.Ti.79b, ἕ. ... καὶ ἀρχὴ ἀναθρέψεως Gal.18(2).105, αἱ ἕδραι τοῦ πάθους Ph.1.169.
2 sitio, lugar propio de los órganos del cuerpo ἡ τοῦ ἥπατος ἕ. Pl.Ti.67b, ἕ. σπλάγχνου Pl.Ti.72c, βλεφάρων ... ἕ. E.Rh.8, ὄμματος ἕ. ojo E.Rh.554, δεῖ ... καταναγκάσαι δὲ τὰ ὑπερέχοντα ἐς ἕδρην las partes que sobresalen hay que colocarlas en su sitio de un hueso dislocado, Hp.Mochl.38
de un músculo inserción, origen ἐν τῇ τῆς ἕδρας ἀνατομῇ Gal.2.314, cf. 4.463.
3 señal, marca en el lugar del cráneo en el que se produjo un golpe ἕδρης ἐγγενομένης ἐν τῷ ὀστέῳ βέλεος Hp.VC 7.
V lugar en sent. amplio
1 morada, sede, habitación πατέρ' Ἄκρων' ἐκάρυξε καὶ τὰν νέοικον ἕδραν Pi.O.5.8, κέκληνται δέ σφιν ἕδραι moradas así llamadas por ellos (por sus nombres), Pi.O.7.76, εἰς τήνδε γαῖαν ἦλθε Παρνασσοῦ θ' ἕδρας (Apolo) llegó a esta tierra y a su morada del Parnaso A.Eu.11, Τίρυνθι συμβέβηκεν ὥστ' ἔχειν ἕδραν S.Tr.1151, Περγάμων ἕδρας E.Tr.557, τἄλλα δ' οἰκίης ἔδρῃ δαισόμεθα Herod.l.c., οὐρανὸν ... Διὸς ἕδρην Colluth.l.c., de las gaviotas τούτους ἅπαντες οἱ λοποὶ λάροι νομῆς τε καὶ ἕδρας χαρίζονται D.P.Au.2.5.
2 de los dioses templo, santuario χαλκόπεδον θεῶν ἕδραν Pi.I.7.44, ἐν θεῶν ἕδραις A.A.596, ἕδραισι Θεράπνας en los santuarios (de los Dióscuros) de Terapna Pi.P.11.63.
3 gener. lugar, sitio παμπρέπτοις ἐν ἕδραισιν del cielo donde aparecen los presagios, A.A.118, ὄρνιν δ' ἰδών τιν' οὐκ ἐν αἰσίοις ἕδραις E.HF 596, ὁ ἥλιος ἐκλιπὼν τὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἕδρην Hdt.7.37, ἀέλιον ... ἕδραν ἀλλάξαντα E.El.740, ἐξ ἕδρας σοι πλόκαμος ἐξέστηχ' ὅδε E.Ba.928, οὐκ ἔχειν γὰρ ἕδραν del agua del Tártaro según Platón, Arist.Mete.356a4, ῥεύματα ποταμῶν ἐξ ἕδρας μετέστη Plu.Fab.3, αὐτὴν (στόαν) ... ἐς τὴν ἀρχαίαν ἕδραν ... ἐπανήγαγε D.C.57.21.6, ἡ τοῦ πυρὸς ἕ. Ph.2.513, ναύλοχοι ἕδραι fondeaderos S.Ai.460.
4 ret. posición en la frase o el discurso ποίας ἐγκλίσεις ἐκφερόμενα (τὰ ῥήματα) ... κρατίστην ἕδραν λήψεται en qué modo deberían ir los verbos para que ocupen la posición más importante D.H.Comp.6.7, ἐν ἕδραις ἀσφαλέσι καὶ πλατείαις αὐτὰ πάντα (ὀνόματα) βεβηκέναι D.H.Dem.38.1, cf. Comp.23.1, 20, εἰς ἕδραν ἀσφαλῆ τελευτῶσι ref. a las cláusulas rítmicas, D.H.Dem.40.9, cf. Demetr.Eloc.183.
B anat.
1 ref. pers. nalgas, posaderas, culo ἕδρῃ ... τὸ θερμὸν φίλιον Hp.Aph.5.22, ὑπὸ τὴν ἕδραν αὐτὴν ὑπῆλθε γάργαλος Ar.Th.133, de un luchador τὴν ἕδραν στρέφειν Thphr.Char.27.14, cf. Vett.Val.3.10, 106.12
ano κατὰ δὲ τὴν ἕδρην ἐσηθήσαντες καὶ ἐπιλαβόντες τὸ κλύσμα Hdt.2.87, τὸ οὖρον διὰ τῆς ἕδρας ... ἀποκρινόμενον Praxag.Cous 80, cf. Xenoph.Med.2, Cael.Aur.TP 4.3.45.
2 de animales de monta, ref. la parte sobre la que se sienta el jinete lomo ἕ. τοῦ ἵππου X.Eq.5.5, 12.9, cf. Eq.Mag.4.1, ἐχέτω ... τὴν ἕδραν ὡς μικροτάτην Simo Eq.9.
3 de otros animales:
a) rabadilla de las tórtolas ποιοῦνται δὲ καὶ περὶ τὴν ἕδραν κίνησιν Arist.HA 633b8, αἱ δ' αἴθυιαι ... τοὺς δ' ἐσθιομένους ἰχθύας εὐθὺ διὰ τῆς ἕδρας ἐκκρίνουσιν D.P.Au.2.6;
b) posaderas, ancas ἔχει τούς ὄρχεις ... τὰ δὲ (los vivíparos) πρὸς τῇ ἕδρᾳ, καθάπερ οἱ ὕες Arist.GA 716b30.
4 bot. raíz de una planta κεδρίᾳ ἐλαχίστῃ τὰ ἄκρα τῆς ἕδρας τοῦ φυτοῦ χρίειν Gp.5.9.9.
C indic. situación
I 1posición sedente, sentada de suplicantes ὁρῶ ... ἄνδρα ... ἕδρας ἔχοντα προστρόπαιον veo a un hombre sentado como suplicante A.Eu.41, τίνας ποθ' ἕδρας τάσδε μοι θοάζετε; S.OT 2, κατοικτίρων ἕδραν S.OT 13, παλαιοὶ σῆς ἕδρας ἐπίσκοποι S.OC 112, γονυπετεῖς ἕδρας προσπίτνω σ' de rodillas me prosterno ante tí E.Ph.293, como castigo, Pl.Lg.855c.
2 sesión de la asamblea Φαντοκλέ[α] δὲ προσαγαγε͂ν ... πρὸς τε̄̀ν βολε̄̀ν ἐν τε͂ι πρότɛ̄ι hέδραι IG 13.46.43, cf. 102.41 (ambas V a.C.), ἕδραν ποιεῖν ἐν τῷ Ἐλευσινίῳ And.Myst.111, ἕδραι βουλῆς Hsch.
II 1inacción, inactividad Μαρδόνιος περιημέκτεε τῇ ἕδρῃ Hdt.9.41, de los escitas antes de aprender a montar a caballo, Hp.Aër.20, τῶν γὰρ στρατιωτῶν ἀχθομένων μὲν τῇ ἕδρᾳ Th.5.7, οὐχ ἕδρας ἔργον B.Fr.15.1, οὐχ ἕδρας ἀκμή no es el momento de permanecer inactivo S.Ai.811, οὐχ ἕδρας ἀγών E.Or.1291.
2 retraso, demora ἕδρας καὶ ἐπιρίας χάριν PSI 287.19 (IV d.C.) en BL 1.394.

• Etimología: Deriv. en *-reH2 de la r. *sed-, cf. ἕζομαι.

Greek Monolingual

η (AM ἕδρα
Α και ἕδρη)
1. τόπος διαμονής, οίκημα
2. ο τόπος όπου λειτουργούν μόνιμα οι ανώτερες αρχές ή υπάρχει το κεντρικό κατάστημαέδρα κοινότητας»)
3. ιατρ. το μέρος όπου τοποθετείται πάθος ή φυσιολογική ενέργειαέδρα τών αντανακλαστικών κινήσεων»)
4. τα οπίσθια, η πυγή, ο πρωκτός
νεοελλ.
1. κάθισμα πάνω σε βάθρο συνήθως με γραφείο
έδρα καθηγητή, δασκάλου»)
2. θέση, αξίωμα καθηγητή ανώτερης σχολής ή ακαδημίας («έδρα αρχαιολογίας»)
μσν.
(για φυτά) ρίζα
αρχ.
1. τόπος όπου κάθεται κανείς, κάθισμα, καρέκλα
2. σειρά καθισμάτων
3. τιμητικό κάθισμα, πρωτοκαθεδρία
4. κάθισμα, θρόνος
5. εξουσία, αρχή
6. ναός, ιερό
7. μέρος, τόπος οποιουδήποτε πράγματος
8. βάση, θεμέλιο
9. το μέρος του ουρανού όπου φαίνονται οιωνοί
10. η στάση ικεσίας σε βωμό ή ιερό
11. κάθισμα με ησυχία, καθισιό
12. αδράνεια, χρονοτριβή, βραδύτητα
13. στάση, θέση
14. συνεδρίαση, σύνοδος συμβουλίου ή σωματείου.
[ΕΤΥΜΟΛ. Ο τ. έδ-ρα ανάγεται σε ΙΕ ρίζα sed- «καθίζω, θέτω, κάθομαι» (πρβλ. έζομαι < έδ-yομαι) και φέρει επίθημα -ρᾱ (πρβλ. χώ-ρα). Η λ. έδρα, χωρίς να συνδέεται με αντίστοιχους τύπους σε άλλες ΙΕ γλώσσες, είναι πολύ εύχρηστη, και με τη μορφή -εδρος απαντά ως β' συνθετικό (πρβλ. δί-εδρος, πολύ-εδρος)].

Greek Monotonic

ἕδρα: Επικ. και Ιων. ἕδρη, ἡ, (ἕδος),
I. μέρος που κάθεται κάποιος·
1. έδρα, θρόνος, κάθισμα, σε Όμηρ.· τιμητική θέση, σε Ομήρ. Ιλ., Ξεν.
2. οικητήριο θεών, ιερό, ναός, σε Πίνδ., Τραγ.
3. το μέρος ή ο τόπος κάθε πράγματος, σε Ηρόδ.· ἐξ ἕδρας, έξω από τη σωστή του θέση, σε Ευρ.· θεμέλιο, βάση, σε Πλούτ.
4.ἕδρα τοῦ ἵππου, η πλάτη του αλόγου, πάνω στη οποία κάθεται ο αναβάτης, αυτός που το ιππεύει, σε Ξεν.
5. ἕδραι, τα σημεία του ορίζοντα στα οποία εμφανίζονται οι οιωνοί, σε Αισχύλ., Ευρ.
II. 1. η κίνηση καθίσματος κάποιου, σε Αισχύλ., Σοφ.· λέγεται για στάση, γονυπετεῖς ἕδραι, γονάτισμα, σε Ευρ.
2. απραξία, αδράνεια, χρονοτριβή, καθυστέρηση, σε Ηρόδ., Θουκ.· οὐχ ἕδρας ἀκμή, δεν είναι εποχή για να αδρανήσει κάποιος, σε Σοφ.
3. συνεδρίαση κάποιου συμβουλίου, στον ίδ.
III. οπίσθια, πρωκτός, γλουτοί, σε Ηρόδ.

Russian (Dvoretsky)

ἕδρα: эп.-ион. ἕδρη
1) седалище, сиденье, кресло, стул или скамья (ἐξ ἕδρης ἀναστάς Hom.);
2) почетное место (ἕδραις καὶ πάσαις τιμαῖς γεραίρειν τινά Xen.);
3) престол (ἐκβαλεῖν ἕδρας Κρόνον Aesch.);
4) (у лошади) седловина (τοῦ ἵππου Xen.);
5) место, область (τοῦ ἥπατος Plat.; ἕδραι τῶν ὀφθαλμῶν Arst.); в описаниях: βλεφάρων или ὄμματος ἕ. Eur. = ὀφθαλμός; Παρνησοῦ ἕδραι Aesch. = Παρνησός;
6) местопребывание, жилище, обитель (Τίρυνθι ἔχειν ἕδραν Soph.; Πανὸς ἕ. Eur.): ἕδραι σκότιοι Eur. царство теней;
7) святилище, алтарь (ἕδραι θεῶν Aesch.);
8) пристанище, убежище: ναύλοχοι ἕδραι Soph. стоянка кораблей, пристань;
9) русло (ῥεύματα ποταμῶν ἐξ ἕδρας μεταστῆσαι Plut.);
10) оправа, обод (ἴτυος Eur.);
11) основание, низ (ἑλέπολις, ἧς ἕ. ἦν τετράγωνος Plut.);
12) задняя часть тела (κατὰ τὴν ἕδρην ἐσηθέειν τό ἀπο κέδρου ἄλειφαρ Her.; ἡ κέρκος ἐστὶ φυλακὴ τῆς ἕδρας Arst.);
13) собрание, совещание, совет (ἀνδρῶν ἄγυρίς τε καὶ ἕ. Hom.): εὐθὺς ἐξ ἕδρας Soph. тотчас же после собрания;
14) сидение без дела, бездействие: περιημέκτεε τῇ ἕδρῃ Her. он тяготился бездействием; οὐχ ἕδρας ἀκμή Soph. не время медлить; οὐκ ἔργον ἕδρας Eur. нельзя сидеть сложа руки.

Frisk Etymological English

Grammatical information: f.
Meaning: seat, abode (of the gods), tempel (Il.).
Compounds: Many comp.: καθέδρα seat, sitting, chair (Hp.); also ἐφέδρα, Ion. ἐπέδρη siege (ἐφ-έζομαι), ἐνέδρα ambush, postponement (ἐν-έζομαι, ἐν-ιζάνω), s. Risch IF 59, 45f.; but ἐξ-έδρα seat outside the house (E., hell.). - Bahuvrihi with adv. 1. member ἔφ-εδρος who sits byside, reserve (Pi.); thus πάρ-εδρος assistance (παρ-έζομαι), ἔν-εδρος inhabitant, σύν-εδρος id.; ἔξ-εδρος far from his habitat (S.); - πολύ-εδρος with many seats (Plu.).
Derivatives: From ἕδρα: ἑδραῖος with fixed habitat, fest, quiet (Ion.-Att.) with ἑδραιότης and ἑδραιόω, ἑδραίωμα, -ωσις; ἑδρικός belonging to the anus (Medic.), ἑδρίτης fugitive (Suid., EM; πρωτοκαθεδρίτης president [Herm.]. Denomin. verbs. ἑδρ-ιάομαι sit down (Hom.), -ιάω id. (Theok.); s. Schwyzer 732, Chantr. Gramm. hom. 1, 359; ἑδράζω set, fix (hell. and late) with ἑδρασμός, ἑδραστικός, ἀν-έδραστος; ἕδρασμα = ἕδρα (E.), after στέγασμα (s. Chantr. Form. 177). - But ἐφ-, ἐν-, παρ-, συν-εδρεύω from ἔφ-εδρος. - In Hesychius: ἑδρήεσσα βεβαία (after τελήεσσα; s. Schwyzer 527), ἑδρίας ἀεὶ πνέων (after wind names in -ίας); ἕδρια συνέδρια, ἑδρίς ἑδραῖος.
Origin: GR [a formation built with Greek elements]
Etymology: After words in -ανον arose ἕδρανον = ἕδρα (Hes.); ἑδρανῶς = στερεῶς (Eust.). Place indication in -ρα as in χώρα (Schwyzer 481) to ἕζομαι. No exact parallel. On OWNo. setr n. s. ἕδος.

Middle Liddell

ἕδος
I. a sitting-place:
1. a seat, chair, stool, bench, Hom.: a seat of honour, Il., Xen.
2. a seat, of the gods, a sanctuary, temple, Pind., Trag.
3. the seat or place of anything, Hdt.; ἐξ ἕδρας out of its right place, Eur.:— a foundation, base, Plut.
4.ἕδρα τοῦ ἵππου the back of the horse, on which the rider sits, Xen.
5. ἕδραι are the quarters of the sky in which omens appear, Aesch., Eur.
II. a sitting, Aesch., Soph.: of a position, γονυπετεῖς ἕδραι kneeling, Eur.
2. a sitting still, inactivity, delay, Hdt., Thuc.; οὐχ ἕδρας ἀκμή 'tis not the season for sitting still, Soph.
3. the sitting of a council, Soph.
III. the seat, breech, fundament, Hdt.

Frisk Etymology German

ἕδρα: {hédrā}
Grammar: f.
Meaning: ‘Sitz, Sessel, Wohnsitz (der Götter), Tempel, Sitzung, Grund und Boden’ (seit Il.).
Composita : Zahlreiche Komposita und Ableitungen: καθέδρα Sitz, das Sitzen, Stuhl (Hp., X., Arist. usw.) von καθέζομαι im Anschluß an ἕδρα; ebenso ἐφέδρα, ion. ἐπέδρη Belagerung (ἐφέζομαι), ἐνέδρα Hinterhalt, Nachstellung (ἐνέζομαι, ἐνιζάνω), vgl. Risch IF 59, 45f.; aber ἐξέδρα "Außen-sitzung", Sitz außerhalb des Hauses, Halle (E., hell. usw.). — Bahuvrihi mit adverbiellem Vorderglied ἔφεδρος eig. "mit dem Sitz daneben", Nebensitzer, Reserve (Pi., ion. att.), aufἐφέζομαι bezogen; ebenso πάρεδρος Beisitzer, Beistand (παρέζομαι), ἔνεδρος Insasse (ἐνέζομαι), σύνεδρος Beisitzer (συνέζομαι, -ιζάνω); aber ἔξεδρος von seinem Wohnsitz fern (S., E., Ar., Arist.) Hypostase aus ἐξ ἕδρας; — Bahuvrihi mit adjektivischem Vorderglied πολύεδρος mit vielen Sitzen (Plu.).
Derivative: Ableitungen von ἕδρα: ἑδραῖος mit festem Wohnsitz, fest, ruhig (ion. att.) mit ἑδραιότης und ἑδραιόω, wozu ἑδραίωμα, -ωσις (alle spät); ἑδρικός zum Gesäß, zum Anus gehörig (Mediz.), ἑδρίτης Schutzflehender (Suid., EM; πρωτοκαθεδρίτης Vorsitzender [Herm.] zu πρωτοκαθεδρία [Ev. Matt. 23, 6]; vgl. Redard Les noms grecs en -της 24). Denominative Verba. 1. ἑδριάομαι sich niedersetzen (Hom., Hes.), -ιάω setzen (Theok., A. R.); zur Bildung Schwyzer 732, Chantraine Gramm. hom. 1, 359; vom Metrum begünstigt; 2. ἑδράζω setzen, feststellen (hell. und spät) mit ἑδρασμός, ἑδραστικός, ἀνέδραστος (spät); ἕδρασμα = ἕδρα (E. Fr., Ph. u. a.), viell. nur Erweiterung nach στέγασμα u. a. (vgl. Chantraine Formation 177). — Aber ἐφ-, ἐν-, παρ-, συνεδρεύω von ἔφεδρος usw. — Mehrere Hesychglossen: ἑδρήεσσα· βεβαία (poet. Bildung nach τελήεσσα u. a.; vgl. Schwyzer 527), ἑδρίας· ἀεὶ πνέων (nach den Windnamen auf -ίας); ἕδρια· συνέδρια (auch als Erklärung von ἑδώλια), ἑδρίς· ἑδραῖος.
Etymology : Durch Erweiterung von ἕδρα nach den Nomina auf -ανον (bzw. durch Kreuzung von ἕδρα und *ἕδανον?) entstand ἕδρανον = ἕδρα (poet. seit Hes.); dazu ἑδρανῶς = στερεῶς (Eust.). Ortsbezeichnung auf -ρα wie χώρα u. a. (Schwyzer 481) zu ἕζομαι (s. d.). Genaue außergriech. Entsprechung fehlt; über awno. setr n. s. ἕδος.
Page 1,443-444

English (Woodhouse)

ἕδρα = abode, house, place, position, seat, dwelling-place, seat of worship, sitting idle, sitting still, something to sit on, suppliant attitude, way of sitting

⇢ Look up "ἕδρα" on Google | Wiktionary | LSJ full text search (Translation based on the reversal of Woodhouse's English to Ancient Greek dictionary)